Svetski dan kornjača

Danas je Svetski dan kornjača. Obeležava se od 23.05.1990, na inicijativu ATRAmerican Tortoise Rescue.

Kornjače su stanovnici ove planete već oko 200 miliona godina, drevni stanovnici Zemlje iz perioda dok su dinosaurusi njome hodali, a danas u izumiranju. Glavni razlog: čovek. Uništavanjem njihovih prirodnih staništa i izlovljavanjem radi prodaje, hrane i alternativne medicine, populaciji koja se teško obnavlja čovek zadaje smrtonosni udarac.

Trenutno na planeti postoji oko 300 vrsta kornjača, od čega svega 7 morskih i 180 slatkovodnih, dok ostale vrste naseljavaju kopno. Prisutne su na svim kontinentima osim Anktartika.

 

U Srbiji žive:

Emys orbicularis, bаrskа kоrnjаčа – strogo zaštićenа vrsta.

Testudo hermanni, šumskа kоrnjаčа – zaštićena vrsta.

Testudo graeca, grčkа kоrnjаčа – strogo zaštićena vrsta.

 

Šumska kornjača

U Srbiji šumske kornjače žive južno od Dunava i Save i to je istočna podvrsta (T. hermanni boettgeri). Sestrinska podvrsta šumske kornjače (Testudo hermanni hermanni) naseljava zapadnu Evropu i veoma je ugrožena. Danas je šumska kornjača zakonom zaštićena vrsta, ali se ilegalno izlovljavanje, nažalost, nastavlja. Zvanični statistički podaci potvrđuju da je u 40-godišnjem periodu tokom 20. veka sa teritorije bivše Jugoslavije izvezeno preko dva miliona kopnenih kornjača, većinom šumskih.

Prirodna staništa šumske kornjače nalaze se samo u Evropi, i nigde drugde na celom svetu. S obzirom na činjenicu da su populacije u zapadnoj Evropi gotovo istrebljene, šumskim kornjačama su Srbija i nekoliko okolnih zemalja poslednje pribežište. Ako ih mi ne zaštitimo, ova vrsta će zauvek izumreti!

Šumske kornjače u Srbiji nastanjuju brdovite predele i ravnice, otvorene prostore sa retkim žbunjem i hrastove šume. Svaštojedi su: hrane se pretežno biljkama, ali i gljivama i mesom uginulih životinja.

U jesen ulazi u period mirovanja, koji traje od početka novembra do kraja marta. Nakon izlaska iz zimskih skloništa, kornjače se intenzivno hrane i nedugo zatim počinju da traže partnere za parenje. Sezona parenja traje od proleća do jeseni. U gnezdo iskopano u zemljištu ženke polažu četiri do šest jaja tokom maja i juna, a mladi se izležu dva meseca kasnije. Ljudi često uništavaju jaja kornjača misleći da su zmijska, iako nijedna otrovnica u Srbiji ne polaže jaja.

Pol mladih kornjača zavisi od temperature tokom embrionalnog razvića: na temperaturama višim od 31,5°C razvijaju se ženke, a na nižim mužjaci.

Oklop im ne očvrsne potpuno pre četvrte godine, tako da predstavljaju potencijalnu hranu i relativno sitnim grabljivcima – psima, mačkama i pticama, usled čega je kornjačama stopa smrtnosti najveća u prvim godinama života. Odrasle kornjače štiti čvrst ispupčen oklop, pa retko koja životinja može da ih pojede (npr. svinje, jazavci i sl.) Na vrhu repa imaju rožnu kandžu.


Drevne kornjače imale su zube, dok su vilice današnjih kornjača pokrivene su čvrstim keratinom koji formira „navlaku“ u obliku kljuna. Snažnim ugrizom kornjače kidaju komade hrane i odmah gutaju, bez žvakanja.

Kornjače, kao i većina gmizavaca, rastu celog života, a ženke su veće od mužjaka.

Naraštajne zone („godovi“) na rožnim pločama se formiraju tokom perioda aktivnosti i rasta, dok udubljenja između njih nastaju tokom zimskog mirovanja (hibernacije).

Kornjače spadaju među najdugovečnije kičmenjake. Kopnene kornjače doživljavaju starost od 30 do 80 godina.

Kornjače su srodnije krokodiima i pticama, nego zmijama i gušterima kako se smatra.

Zanimljivost: Kornjače su, zajedno sa brašnenim crvima i vinskim mušicama, prve životinje koje su boravile u dubokom kosmosu. Naučnici Sovjetskog Saveza su ove životinje poslali u kosmos 14. 9. 1968. godine. Nakon obilaska oko Meseca, sonda se vratila na Zemlju 21. 9. 1968. godine i njeni putnici kornjače su bili živi i dobrog apetita.

 

Preuzeto i prilagođeno: Brosura_T._hermanni_u_Srbiji_Srpsko_herpetolosko_drustvo_Milutin_Radovanovic , bioras, dailymail, Wikipedia

 

Fotografija šumske kornjače je nastala na planini Bešnjaja, jednoj od lokacija ReWild centra. Kornjača nam je prelazila put i iz bezbednosnih razloga nežno smo je vratili nazad u šumu, ali smo iskoristili priliku za jedan #shellfie za potrebe skretanja pažnje na ovaj dan i značaj zaštite ove divne, drevne, ugrožene vrste.

Svetski dan kornjača

Picture 4 of 4

0 comments on “Svetski dan kornjačaAdd yours →

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *